Opóźniony rozwój mowy to jedna z najczęściej wyszukiwanych fraz przez rodziców małych dzieci. Nic dziwnego – brak słów, niewyraźna mowa czy trudności w komunikacji budzą niepokój i rodzą pytanie: czy to jeszcze norma, czy już problem?
W tym artykule wyjaśniam:
- czym jest opóźniony rozwój mowy,
- jakie są jego objawy,
- co może być przyczyną,
- kiedy warto zgłosić się do logopedy,
- jak wspierać dziecko w domu.
Czym jest opóźniony rozwój mowy?
Opóźniony rozwój mowy (ORM) oznacza, że dziecko rozwija mowę wolniej niż rówieśnicy, mimo prawidłowego rozwoju intelektualnego i emocjonalnego. Może dotyczyć:
- opóźnionego pojawienia się pierwszych słów,
- mówienia niewielką liczbą słów,
- braku zdań,
- trudności z artykulacją.
Ważne: każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale istnieją normy rozwojowe, których znaczne przekroczenie powinno skłonić do konsultacji ze specjalistą.
Objawy opóźnionego rozwoju mowy
Rodzice najczęściej zgłaszają się po pomoc, gdy zauważą, że:
- dziecko nie mówi w wieku 2 lat,
- dziecko mówi bardzo mało lub tylko pojedyncze sylaby,
- dziecko rozumie, ale nie mówi,
- nie buduje zdań w wieku 3 lat,
- jego mowa jest bardzo niewyraźna,
- nie naśladuje dźwięków i słów.
Im wcześniej zostaną zauważone objawy, tym większa szansa na skuteczną terapię.
Przyczyny opóźnionego rozwoju mowy
Przyczyny ORM mogą być różne i często się ze sobą łączą. Do najczęstszych należą:
- ograniczona stymulacja językowa,
- nadmierne korzystanie z bajek, tabletów i telefonów,
- długotrwałe używanie smoczka,
- problemy ze słuchem,
- skrócone wędzidełko języka,
- oddychanie przez usta,
- dwujęzyczność (nieprawidłowo prowadzona),
- czynniki neurologiczne lub rozwojowe.
Dlatego tak ważna jest prawidłowa diagnoza, a nie „czekanie, aż samo przejdzie”.
Kiedy do logopedy?
Rodzice często wpisują w Google pytanie: „kiedy do logopedy?”
Warto umówić się na konsultację, jeśli:
- 2-latek nie mówi lub mówi bardzo mało,
- 3-latek nie buduje zdań,
- dziecko nie reaguje na polecenia,
- masz intuicyjne poczucie, że coś Cię niepokoi.
Wizyta u logopedy nie zobowiązuje do terapii, ale daje odpowiedź, czy rozwój mowy przebiega prawidłowo.
Jak wspierać rozwój mowy w domu?
Rodzice mogą bardzo dużo zrobić na co dzień:
- dużo mówić do dziecka i nazywać czynności,
- czytać książki i oglądać obrazki,
- śpiewać piosenki i rymowanki,
- bawić się w naśladowanie dźwięków,
- ograniczyć czas przed ekranem,
- reagować na próby komunikacji dziecka.
Najważniejsze jest zaangażowanie i regularność.
Zapamiętaj!
Opóźniony rozwój mowy to częsty problem, ale w większości przypadków można go skutecznie wspierać i korygować, zwłaszcza gdy pomoc zostanie wdrożona wcześnie. Jeśli masz wątpliwości – nie czekaj. Konsultacja ze specjalistą to inwestycja w przyszłość dziecka.
